Pamiętajcie o metryczkach w aktach prawa miejscowego

Prawidłowo zredagowany adres publikacyjny aktu ogłoszonego w dzienniku urzędowym to przejaw prawidłowego stosowania „Zasad techniki prawodawczej” i rozumienia reguł funkcjonowania systemu prawnego. W aktach prawa miejscowego metryczki niestety rzadko występują we wszystkich miejscach gdzie należy je umieszczać, a nawet jeśli pojawiają się, to rzadko są poprawnie zredagowane.

Dawno nie było wpisu dotyczącego legislacji samorządowej. Traktuję go trochę jako kontynuację i uszczegółowienie najbardziej popularnego wpisu na tym blogu Oda do metryczki, który jest absolutnym top of the top popularności. Jest najczęściej odwiedzany i najczęściej komentowany. Dotyczył też przede wszystkim metryczek ustaw. Dzisiaj zajmę się zasadami redagowania adresów publikacyjnych w aktach prawa miejscowego. Przy okazji omówię jeszcze bardziej szczegółowo podstawowe informacje o metryczkach ustaw. Chcę, żeby wpis stał się pomocą do udzielania odpowiedzi na pytania, które ciągle się pojawiają „w temacie”.

Sprawa jest niby błaha, dotyczy bowiem w sumie rzeczy prostej i jednoznacznie uregulowanej w „Zasadach techniki prawodawczej”, a jednak praktyka legislacji samorządowej dalece odbiega od dyrektyw w nich zawartych. Należy stanowczo podkreślić, że w aktach prawa miejscowego muszą znajdować się pełne i aktualne informacje o miejscu publikacji wszystkich przywoływanych w ich treści aktów (i ich zmian) publikowanych w dziennikach urzędowych, czyli przede wszystkim ustaw, rozporządzeń i aktów prawa miejscowego. Dlaczego? Ponieważ to źródła prawa z konstytucyjnego katalogu aktów prawa powszechnie obowiązującego, to jest aktów, które regulują prawa i obowiązki obywateli. Adresaci takich przepisów muszą mieć precyzyjne i wiarygodne informacje o treści przepisów, które są w nich przywoływane.

W aktach prawa miejscowego (dalej „APM”) mamy następujące przypadki, gdzie akty  z metryczkami powinny być wpisywane.

W APM nowym (przy realizacji po raz pierwszy upoważnienia do wydania aktu albo przy zastępowaniu wcześniej obowiązującego aktu nowym aktem):

  • w podstawie prawnej APM – w odniesieniu do ustawy będącej podstawą wydania aktu normatywnego,
  • w przepisach aktu – wszędzie tam, gdzie przywoływany jest po raz pierwszy akt publikowany w dzienniku urzędowym (ustawa, rozporządzenie lub APM),
  • w przepisie uchylającym – pełna metryczka aktu zastępowanego przez nowy akt.

W APM zmieniającym

  • w podstawie prawnej – aktualna metryczka ustawy będącej podstawą wydania aktu zmienianego,
  • na początku § 1 w określeniu jaki akt jest zmieniany – aktualna metryczka zmienianego aktu,
  • w przepisach zmieniających – tam gdzie nadawane jest nowe brzmienie zmienianym przepisom i przywoływane są po raz w pierwszy w nowelizowanym akcie inne akty (ustawy, rozporządzenia, APM).

Metryczkę przywołuje się tylko raz, jeżeli odsyłamy do tego samego aktu kolejny raz to wtedy piszemy wyłącznie datę aktu i określenie jego przedmiotu, chyba, że zastosowano jakiś skrót przywoływanego aktu.

Uwaga, zgodnie z § 158 ust. 1 ZTP w treści metryczki nie podajemy oznaczenia numeru dzienniku urzędowego, niezależnie od tego, w którym roku była publikacja aktu (przed 1 stycznia 2012 r. dzienniki urzędowe były publikowane w postaci papierowej i oznaczone były numerami). Przykładowo, ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o Narodowym Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa na dzień redagowania wpisu nie ma tekstu jednolitego, a jej tekst pierwotny z 1985 r. i zmiana z 2009 r.  publikowane były w numerach Dz. U. Mimo to, jej prawidłowa metryczka ma treść: (Dz. U. poz. 90 oraz 2009 r. poz. 1241).

Dla potrzeb niniejszego wpisu wyróżnię dwa rodzaje metryczek – bez odnośnika (krótsze) i z odnośnikiem (dłuższe).

Metryczkę bez odnośnika stosujemy, jeżeli akt przywoływany nie był zmieniany więcej niż  pięć razy albo jeśli, co prawda był więcej razy zmieniany, ale w tym konkretnym przypadku użycie odnośnika redagujący uzna za zbędne (np. jeśli akt jest krótki i występuje w nim tylko jedna długa metryczka, to zapisanie jej  w odnośniku nie jest konieczne, bo nie poprawi „czytelności” treści).

Przykłady metryczek bez odnośnika.

Ustawa nowa albo nowelizująca jeszcze bez żadnej zmiany:

ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. poz. 35).

W metryczce nie piszemy roku wydania Dz. U. jeżeli jest on ten sam co rok uchwalenia ustawy.

ustawa z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 190)

Tym razem pojawił się rok wydania Dz. U. bo jest inny niż rok uchwalenia ustaw (Przypadek spotykany przy aktach podejmowanych pod koniec roku.)

Ustawa ze zmianami bez tekstu jednolitego:

ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568, 695, 875 i 1086)

Jeden skrót „poz.” dla wszystkich pozycji w danym roku a przez ostatnią spójnik „i”.

ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o Państwowej Komisji do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15 (Dz. U. poz. 1820 oraz z 2020 r. poz. 875 i 1086).

Ustawa z tekstem jednolitym:

ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713) – ostatni tekst jednolity z 2020 r. i nie było żadnej zmiany ustawy po tekście jednolitym,

ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 2357 oraz z 2020 r. poz. 284, 288 i 321) – ostatni tekst jednolity był w 2019 r., a po nim 3 zmiany w 2020 r.

Uwaga może się zdarzyć przypadek nietypowy:

ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, 1358, 1394, 1495, 1622 i 1649)

To nie jest błąd, pozycje 1387 i 1358 nie zostały omyłkowo zamienione. Tak się pisze metryczkę, jeżeli tekst jednolity opracowano bez uwzględnienia zmiany ogłoszonej po jego zredagowaniu, a przed ogłoszeniem obwieszczenia z tekstem jednolitym. (Zdarza się to jeśli nowelizacja „goni” nowelizację.)

Metryczki z odnośnikiem.

§ 158 ust. 5. Jeżeli liczba zmian aktu normatywnego, do którego następuje odesłanie, albo jego tekstu jednolitego jest większa niż pięć, można nie wymieniać roczników oraz pozycji dzienników urzędowych, w których ogłoszono te zmiany, a poprzestać jedynie na podaniu pozycji oraz, w razie potrzeby, rocznika dziennika urzędowego, w którym ogłoszono pierwotny tekst tego aktu albo jego ostatni tekst jednolity z dopiskiem „z późn. zm.”, po którym zamieszcza się odnośnik.

Uwaga, jak podkreślałem metryczka z odnośnikiem nie musi być redagowana w każdym przypadku, jeżeli było więcej niż pięć nowelizacji. To jest decyzja redaktora konkretnego aktu. (Najważniejsze, żeby nie było niekonsekwencji redakcyjnej.)

Metryczka z odnośnikiem dla ustawy nieposiadającej tekstu jednolitego:

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.1))

_____________

1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r. poz. 567, 568, 695, 875, 1086 i 1106.

Metryczka z odnośnikiem dla ustawy posiadającej tekst jednolitego:

ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm.3))

____________________

3)  Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1622, 1649, 2020 i 2473 oraz z 2020 r. poz. 284, 374, 568, 695 i 1175.

 

Wszystkie powyższe zasady redagowania metryczek stosuje się odpowiednio do rozporządzeń i aktów prawa miejscowego. Dla lepszego pokazania nieprawidłowych i poprawnych praktyk w legislacji samorządowej podaję kilka przykładów.

Przykład 1

jest

§ 1. W statucie Zarządu Dróg Miejskich stanowiącym załącznik do uchwały nr XXXIV/1023/2008 Rady m. st. Warszawy z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 98, poz. 3491, z 2010 r. Nr 201, poz. 5779 oraz z 2015 r. poz. 8631) wprowadza się następujące zmiany:

powinno być

W uchwale nr XXXIV/1023/2008 Rady m. st. Warszawy z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 3491, z 2010 r. poz. 5779 oraz z 2015 r. poz. 8631) w załączniku do wprowadza się następujące zmiany:

W metryczce niepotrzebnie przywołano numery dziennika urzędowego.

Przykład 2

jest

§ 1.W uchwale Nr 82/VII/2011 Rady Miasta Ciechanów z dnia 28 kwietnia 2011 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. U. Woj. Maz. z 2011 r. Nr 85 poz. 2727) zmienionej uchwałą Nr 493/XLI/2014 Rady Miasta Ciechanów z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie zmiany uchwały Nr 82/VII/2011 Rady Miasta Ciechanów z dnia 28 kwietnia 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. U. Woj. Maz. z 2014 r. poz. 4693) i uchwałą Nr 162/XIV/2019 Rady Miasta Ciechanów z dnia 28 listopada 2019r. (Dz. U. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14314) w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg

powinno być

          § 1. W uchwale Nr 82/VII/2011 Rady Miasta Ciechanów z dnia 28 kwietnia 2011 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urz. Woj. Maz. 2727, z 2014 r. poz. 4693 oraz z 2019 r. poz. 14314)

W tym przykładzie nadmiarowo opisano wszystkie akty nowelizujące, podczas gdy wystarczy krótka metryczka.

Przykład 3

jest (dla tych, którzy myślą, że to fikcyjny przykład podaję źródło –  Dz. Urz. Woj. Op. z 2018 r. poz. 3049)

§ 89. Tracą moc uchwały Rady Gminy Bierawa:

1) nr VII/40/2003 z dnia 16 kwietnia 2003 r. w sprawie statutu Gminy Bierawa;

2) nr III/11/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. w sprawie wprowadzenia zmiany do statutu gminy;

3) nr X/82/2015 z dnia 19 października 2015 r. o zmianie statutu gminy Bierawa

powinno być

          § 89. Traci moc uchwała nr VII/40/2003 Rady Gminy Bierawa z dnia 16 kwietnia 2003 r. w sprawie statutu Gminy Bierawa (Dz. Urz. Woj. Op. poz. 987, z 2007 r. poz. 81 oraz z 2015 r. poz. 2239).

W tym przykładzie – co zdarza się nader często nie podano w ogóle informacji o publikacji przywoływanego aktu. Nadto, przepis uchylający uchyla uchwały nowelizujące, co jest zasadniczym nieporozumieniem. (Prawidłowe dane do metryczki uzyskałem dzięki wyszukiwarce dostępnej na stronie dziennika urzędowego.)

Dla porządku trzeba przypomnieć, że zgodnie z § 162 ust. 2 pkt 10 w zw. z pkt 5 ZTP skrót dla wojewódzkich dzienników to „Dz. Urz. Woj.” i nazwa województwa w pełnym brzmieniu lub skrót nazwy własnej województwa wg reguły pierwsza sylaba nazwy własnej województwa, zakończona ostatnią spółgłoską tej sylaby lub pierwszą spółgłoską następnej sylaby, z kropką. W przypadku wyrazu „O-pol-skie” wychodzi, że to „Op.” Problemem są skróty dla dzienników urzędowych województwa Lubelskiego i Lubuskiego. Jak sprawdziłem Wojewoda Lubuski w swoich rozporządzeniach pisze „Dz. Urz. Woj. Lubuskiego”, a niektóre samorządy „Dz. Urz. Woj. Lubus”. W Województwie Lubelskim jest też różnie, ale skrót „Lubel” uważam za poprawny. Przy dwuczłonowych nazwach województw mnie wychodzi, że skróty mogą brzmieć „Kuj.-Pom.” i „War.-Maz.”, ale w przypadku warmińsko-mazurskiego do końca nie jestem pewny, bo w praktyce stosowany jest również skrót „Warm.-Maz.” (Może jakiś językoznawca rozstrzygnąłby dylemat.)

Nie będę ukrywał, że z metryczkami aktów prawa miejscowego jest jeszcze sporo innych problemów, których nie tknąłem. (Jak odzwierciedlać w metryczkach rozstrzygnięcia nadzorcze i wyroki sądów administracyjnych?)

Zachęcam raz jeszcze – pamiętajcie o metryczkach, upraszczają życie tym co piszą przepisy i tym co mają je stosować.

WZ

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *